Balac ohenoika Balaámpe
1 Israel ñemoñare oho upégui ha opyta Moab ñúme, ysyry Jordángui kuarahy resẽ gotyo, táva Jericó rovái. 2 Moab ruvicha guasu hérava Balac, Sipor ra'y, ohendu umi mba'e Israel ñemoñare ojapo vaekue amorréo rehe, ha heta etereiha ha'e kuéra. 3 Tuicha eterei oñemondýi ha'e ha hetãgua. 4 Umi Moabgua he'i karai kuéra Madián guápe:
—Ko'ã ñembyahýi atýra omoperõta peteĩ sapy'aitépe opa mba'e oĩva ñande jerére, guéi piru omoperõháicha.
5 Upévare mburuvicha guasu Balac omondo ñe'ẽ rerahaha ohenói haguã Balaam, Beor ra'ýpe, oĩva távape hérava Petor, ysyry guasu Éufrates ypýpe, pe tetã Amav héravape. Balac he'ika chupe: “Egíptogui osẽ tetã guasu. Hetãgua kuéra iñasãi opa rupi ha ko'ágã omongoráma che retã. 6 Ha'e kuéra hetaiteve ore hegui. Eju pya'e eity hese kuéra jeharu. Ikatu mba'e ko péicha che pu'aka hese kuéra ha amosẽ upe oĩhágui. Aikuaa porã nde rehovasa ramo peteĩ tetã, opyta ihovasapy ha reity ramo hese jeharu, opyta ojeharu.”
7 Moab ha Madiangua ruvicha kuéra ogueraha imba'e repy ohepyme'ẽ haguã chupe upe jeharúre. Oho hikuái Balaam rendápe ha he'i umi mba'e he'i káva chupe Balac. 8 Balaam he'i chupe kuéra:
—Pepyta ápe ko pyharépe. Ko'ẽrõ ha'éta peẽme mba'épa he'i chéve Ñandejára.
Upérõ ha'e kuéra opyta Balaam ndive.
9 Tupã ou Balaam rendápe ha oporandu chupe:
—Máva piko umi kuimba'e oĩva ne ndive?
10 Ha'e he'i chupe:
—Moab ruvicha guasu Balac ombou chupe kuéra che rendápe he'i haguã chéve, 11 peteĩ tetã guasu ou hague Egíptogui ha iñasãi hague opa rupi hetã pýre. Oipota aity hese kuéra jeharu ikatu haguã ha'e ipu'aka hese kuéra ha omosẽ pe oĩhágui.
12 Tupã he'i chupe:
—Ani reho umi kuimba'e ndive ha reity jeharu Israel ñemoñarére. Cháke che ahovasáma chupe kuéra.
13 Ko'ẽmba rire Balaam oho umi Balac remimbou rendápe ha he'i chupe kuéra:
—Tapeho jeýnte pende rógape. Ñandejára ndoipotái aha pene ndive.
14 Ha'e kuéra oho jey Balac rendápe ha he'i chupe Balaam ndouséi hague hendive kuéra.
15 Upérõ Balac omondo hetave mburuvicha ojeapovéva mba'e ramo umi omondo ypy vaekuégui. 16 Ha'e kuéra oguahẽ Balaam rendápe ha he'i chupe upe Balac he'i káva: “Ani reheja nde joko avave reju haguã che rendápe. 17 Ahepyme'ẽ porãta ndéve ha ajapóta opa mba'e reipotáva. Eju katu ha eity jeharu hese kuéra!”
18 Balaam katu he'i chupe kuéra:
—Balac ome'ẽmba ramo jepe chéve ipláta ha hi'óro, che ndaikatúi ajei michĩ ra'y mínte jepe Tupã che Jára rembipotágui. 19 Opáichavo, pepyta avei peẽ ápe ko pyharépe, ojapo haguéicha umi ou tenonde vaekue, aikuaa haguã mba'épa he'iseve chéve Ñandejára.
20 Upe pyhare Tupã ou Balaam rendápe ha he'i chupe:
—Umi kuimba'e niko ou nde píari. Tereho katu hendive kuéra. Opáichavo ejapo umi mba'e che ha'éva ndévente.
21 Ko'ẽmba rire Balaam ombyape hymba vúrro kuña, ojupi hi'ári ha oho Moab pegua mburuvicha kuéra ndive.
Balaam ha hymba vúrro
22 Tupã ipochy Balaam oho haguére. Balaam oho hína ivúrro ári ha mokõi hembiguái oho hendive. Ñandejára remimbou*f** osẽ ohape joko chupe. 23 Balaam rymba vúrro ohechávo tape mbytépe Ñandejára remimbou kyse puku ipópe, osẽ tapégui ha oñani ñúre. Balaam oinupã hymba vúrro ha ogueraha jey tapépe. 24 Upéi Ñandejára remimbou oñemoĩ pe tape ipo'ivehápe. Pe tape po'i ohasa peteĩ parralty rupi ha oguereko korapy itágui mokõive ijykére. 25 Pe vúrro ohechávo Ñandejára remimbou, oñemboyke ha ojopy Balaam retyma korapy ykére. Balaam oinupã jey hymba vúrro. 26 Ñandejára remimbou oho tenondeve ha opyta jey. Upépe upe tape ipo'i eteve ha ndaikatúi ojeku'e mamove gotyo. 27 Upévo pe vúrro ohechávo Ñandejára remimbou ojeity yvýre ha nopu'ãsevéi. Balaam ipochy eterei ha oinupã hymba vúrro yvyra jekohápe. 28 Upérõ Ñandejára oheja pe vúrro oñe'ẽ ijárape ha he'i chupe:
—Che piko mba'e ajapo nde rehe, che nupã rei haguã mbohapy jey voi?
29 Balaam he'i chupe:
—Roinupã reñembohorységui che rehe. Areko rire kyse puku rojuka vaerã mo'ã!
30 Pe vúrro he'i chupe:
—Nda chéi piko ne rymba vúrro rogueraháva jepi che apére ko ára peve? Ajapóvapa nde rehe ko ajapóva ágã?
Ha'e he'i chupe:
—Nahániri!
31 Upérõ Ñandejára ohesa pe'a Balaámpe ohecha haguã Ñandejára remimboúpe oñembo'ýva hína henondépe kyse puku ipópe. Balaam ojeity ha omboja isyva yvýre. 32 Ñandejára remimbou he'i chupe:
—Mba'ére piko reinupã rei ne rymba vúrro peichaite peve? Che aju kuri rohape jokóvo. Ko rejapóva ivai hína. 33 Ne rymba vúrro katu che recha ha ojehekýi tapégui mbohapy jey. Péicha ndojapói rire, rojuka vaerã mo'ã ndéve, ndaha'éi chupe.
34 Balaam he'i Ñandejára remimboúpe:
—Ivai che angaipa. Ndahechái reñemoĩ ramo tapépe che rape joko haguã. Ndereipotái ramo aha umi kuimba'e ndive, aha jeýtante ógape.
35 Ñandejára remimbou katu he'i chupe:
—Tereho katu hendive kuéra. Opáichavo ere umi mba'e che ha'éva ndévente.
Ha Balaam oho umi kuimba'e ndive.
Balac omoguahẽ Balaámpe
36 Balac ohendúvo Balaam ouha, osẽ huguãitĩvo táva Árpe ysyry guasu Arnón ypýpe hetã Moab rembe'ýpe. 37 Balac he'i chupe:
—Mba'ére piko nderejúi ra'e amondo ramo guare ne rendápe umi che rembijokuái he'ívo ndéve reju pya'e haguã? Reimo'ã piko ndaikatuiha ahepyme'ẽ porã ndéve?
38 Balaam he'i chupe:
—Aiméma ápe, ajépa! Ta'e porã mandi ndéve: Che ndaikatúi añe'ẽ che jehegui. Umi mba'e Tupã he'íva chévente ikatu ha'e.
39 Balaam oho Balac ndive távape hérava Quiriat-Husot. 40 Upépe Balac ojukauka vaka ha ovecha kuéra ha ome'ẽka Balaam ha umi mburuvichápe ou vaekue hendive. 41 Pe ára ambuépe Balac ogueraha Balaámpe távape hérava Bamot-Baal. Upégui ohecha Israel ñemoñare rekoha rembe'y.
Balac apkeltémo kólyentawakxések Balaam
1 Apkelxegákxeyk axta makham israelitas, apkelpakxenwokmek axta m'a yókxexma ekpayhegweykenxa nak xapop Moab, ekpayho nak ekteyapmakxa ekhem neyp wátsam Jordán, ekpayho nak Jericó.
2 Apwet'ak axta Balac, Sipor axta apketche apteméssessamakxa israelitas ma'a amorreos. 3 Apkelakawók apagko' axta han énxet'ák Moab apkelwet'a israelitas aptáha apxámokma apagko'. 4 Tén axta énxet'ák Moab aptáha apkeláneya apkelámha apmonye'e nak Madián se'e: “Hensawhaksek sa' xapop egagkok apyókxoho nak xa énxet'ák nak, ektémól'a weyke yágkelwána kasáwak pa'at ma'a yókxexma.”
Balac axta nahan wesse' apwányam Moab xa apyeyam nak, 5 apkeltamhók axta kólyentawakxések ma'a Balaam, Beor axta apketche, aphama axta m'a tegma apwányam Petor, nekha nak wátsam Éufrates, Amav apchókxa. Axta aptáhak Balac apmésa appeywa ektáha axta apkelápháseykha, apkeltamho etnehek yának Balaam apcháneyeyncha'a s'e: “Egipto apkeleñamak énxet'ák, appayhékxo ekyókxoho apkelókxa, apkelpakxenwa'ak nahan kaxwók se'e keto' nak sekhakxa ko'o. 6 Epekhaksoho sa' exegma', yána sa' kaltemegwomhóxma nahaqtók ko'o xa énxet'ák nak, hakte maghawok negko'o xa, apmelyéha'awók apagko'. Sa' kexa ewanchek ko'o amenxenek ektáha enxoho xa ektáha nak, tén han alántekkesek seyókxa. Ekya'ásegkók ko'o exchep megkatnehek chá'a megkatne éleñémo m'a apkelmaxnéssesso nak chá'a aqsok éltaqmela, tén han ma'a apkeltémo nak chá'a katnégwomhok exma ekmaso.”
7 Apkelxegkek axta m'a apkelámha amonye'e nak Moab, tén han ma'a Madián yetlo apkelso selyaqye, yaqwayam eyánmagkasek ma'a kéltémo nak hentemegwomhóxma ekmaso. Xama axta apkelwokmo m'a aphakxa nak Balaam, apkeltennáseyha axta m'a aptáhakxa axta appeywa apcháphássesso m'a Balac. 8 Aptáhak axta Balaam apkeláneya s'e:
—Kólhakha sa' sekxók axta'a s'e, sa' wátegmowagkok aptáhakxa enxoho ko'o seyáneya Wesse' egegkok apkeltamhókxa atnehek.
Apkelhákxeyk axta nahan ma'a apkelámha apmonye'e nak Moab, cham'a aphakxa axta Balaam. 9 Apxekmowásékpók axta Dios ma'a Balaam. Aptáhak axta apkelmaxneyáncha'a s'e:
—¿Yaqsa énxet xa apháncha'a nak xamók xép?
10 Aptáhak axta Balaam apchátegmowágko s'e:
—Balac, Sipor apketche, wesse' apwányam nak Moab apkeláphasso yaqwayam ko'o héltennássak 11 appayheykxo exnek ekyókxoho apchókxa énxet'ák apkeleñama m'a Egipto. Apkeltamhók ko'o amhagkok Balac ekmanyehe agko' wának kaltemegwomhóxma m'a, apxéna lapmaxcheyk kexa yepwának emenxenek ektáha enxoho xa ektáha nak, tén han elántekkesek ma'a kañe' xapop apagkok nak.
12 Tén axta Dios aptáha apcháneya Balaam se'e:
—Ná elyetlakxa aqsa, nágyána han kaltemegwomhóxma m'a énxet'ák nak, hakte cham'a énxet'ák nak, ko'o sekmésso ektaqmalma apheykha.
13 Keñe axta mók ekhem, apxatakha'ak axta m'a Balaam. Aptáhak axta apkeláneya apkelámha apmonye'e apkeláphasso axta Balac se'e:
—Kóltaqhoho sa' makham kéleñamakxa. Meltamhók ko'o alyetlakxak kéxegke m'a Wesse' egegkok.
14 Apkeltaqháwók axta makham apkelámha apmonye'e nak Moab ma'a aphakxa nak Balac. Aptáhak axta apkeltennáseyncha'a s'e:
—Memakók negko'o hẽlyetlanták ma'a Balaam.
15 Apkelenxanakmek axta eyke m'a Balac, apkelápháseykxeyk axta makham pók apkelámha apmonye'e, apxámasawók axta han kaxwo', ekyawe agko' kéláyo axta nahan ma'a, axta exnawok ma'a apkelxega axta apmonye'e. 16 Apkelxegkek axta apkelya'aweykxo m'a Balaam. Aptáhak axta apcháneya s'e:
—Balac, Sipor apketche negko'o ẽláphásak apkeltamho antéhek agának xép se'e: ‘hey'áwa sa' heykxe'. 17 Almések sa' ko'o exchep ekxámokma agko' aqsok élmomnáwa, alának sa' nahan chá'a ekyókxoho m'a sélmaxneyakxa enxoho chá'a; exegma sa', elyahakxoho sa' séltémo yának kaltemégwomhóxma ekmaso s'e énxet'ák nak.’
18 Aptáhak axta Balaam apchátegmowágkokxo s'e:
—Hélmések sa' eykhe ko'o Balac ekyókxoho sawo' élyátekto élmomnáwa, tén han sawo ekmope élmomnáwa ekláneyo m'a apxagkok aptaqmalma, mowanchek eyke ko'o ayeykhágwomhok ma'a apkeltémókxa nak antéhek Dios Wesse' ahagkok, alának ma'a aqsok ekyawe, tén han ma'a ketse nak. 19 Kólnaqtén sa' nahan sekxók kéxegkáxa axta'a s'e, yaqwayam sa' ko'o ay'asagkohok yaqwánxa makham etnehek heyának ma'a Wesse' egegkok.
20 Apxekmowáseykpók axta makham Dios axta'a m'a Balaam. Aptáhak axta apcháneya s'e:
—Apya'awak xép xa énxet'ák nak, exatakha', elyetlakxa sa', sa' eyke chá'a elának wánxa m'a séltamhókxa enxoho chá'a ko'o elána'.
Balaam aptahanye Wesse' egegkok apchásenneykha
21 Axto'ók axta apxatakha'a m'a Balaam, apkeltahanchessek axta apchánte yámelyeheykok, apkelyetlákxeyk axta m'a apkelámha apmonye'e nak moabitas. 22 Yámelyeheykok axta apchántak apxega m'a Balaam, apkelyetlókek axta han apqánet apkelásenneykha.
Aptaqnókek axta eyke Dios ma'a, hakte ñókxa apxega axta. Apkenegwokmek axta apmonye' neyseksa ámay xama Wesse' egegkok apchásenneykha, yaqwayam enxoho megyohók eyeykha'. 23 Xama axta ekwet'a yámelyeheykok Wesse' egegkok apchásenneykha apkenmeyncha'a m'a neyseksa ámay, yetlo sókwenaqte apmeykha, yetnakhágwokmek axta ámay ekmahágko yókxexma; apkelyekpexchetáha axta Balaam peya ey'ásekxak makham ma'a ámay. 24 Tén axta Wesse' egegkok apchásenneykha apkenegwokmo m'a megkayókxa nak exma ámay, ámay ektaxnama axta neyseksa m'a émhakxa nak anmen yámet, meteymog axta nahan kélhaxta m'a ánet nekhaw'ék nak. 25 Xama axta ekwet'a Wesse' egegkok apchásenneykha m'a yámelyeheykok, tégwokmek axta nekha meteymog, yaqhakkassessek axta nahan apyók ma'a Balaam. Tén axta apkelyekpexcheteyncha'a makham. 26 Apxegákxeyk axta makham apmonye'e m'a Wesse' egegkok apchásenneykha, apkenegwokmek axta makham megkayókxa agko' exma ámay, magmowagkexa nak agyetnakhágwók nenxega xama enxoho. 27 Xama axta ekwet'a makham yámelyeheykok Wesse' egegkok apchásenneykha, yetneyk axta náxop. Tén axta aplawa m'a Balaam aptekpageyncha'a yámet. 28 Yetlókok axta nahan apkeltémo kapaqmétek yámelyeheykok ma'a Wesse' egegkok, apkeltamho katnehek kának Balaam se'e:
—¿Háxko sekteméssesakxa ko'o exchep? Ántánxo entáhak setekpogeykha.
29 —Ewanyawók ko'o exche' —axta aptáhak apchátegmowágko Balaam—. Kaxtemék xeyk ekha sawo ahagkok, waqhek xeyk se'e kaxwo' nak.
30 Axta entáhak eyáneya yámelyeheykok se'e:
—Yámelyeheykok ko'o, apchánteykha nak chá'a yókxoho ekhem neyseksa apha, apya'ásegkók xép matnéssessama chá'a ko'o exchep xa ektáha nak.
—Naqso' —axta aptáhak apchátegmowágkokxo Balaam.
31 Yetlókok axta nahan apxekmóssamo apchásenneykha Wesse' egegkok ma'a Balaam, apkenmeyncha'a m'a neyseksa ámay, yetlo sókwenaqte apmeykha. Aphaxahánteyk axta Balaam ekwokmoho aptekxeya ekpayhakxa nápat xapop. 32 Aptáhak axta apcháneya Wesse' egegkok apchásenneykha s'e:
—¿Yaqsa ektáha aptáha nak ántánxo aptekpageykha yámelyeheykok apchánte? Ko'o exchek seyáhakkassáseykekxa apmonye' exchep, hakte megkalchak ko'o ewáxok apxega. 33 Ét'ak xeyk ko'o m'a yámelyeheykok, ántánxo sétnakhasso nahan táhak. Kaxtemék xeyk mehétnakhasso, waqhek xeyk ko'o exchep, keñe exchek magwaqhek ma'a.
34 Aptáhak axta Balaam apchátegmowágkokxo Wesse' egegkok apchásenneykha s'e:
—Élanak ko'o may'assáxma, hakte may'ásegkok ko'o exchep apkenmeyncha'a m'a, seyáhakkassásekxo ámay ahagkok. Sa' agkok kalchak xép apwáxok axog, ataqhohok sa' aqsa.
35 Aptáhak axta Wesse' egegkok apchásenneykha apchátegmowágkokxo s'e:
—Apwanchek exog elyetlakxak xa énxet'ák nak, sa' eyke aqsa chá'a wánxa exének ma'a sektáhakxa enxoho chá'a seyáneya ko'o exchep.
Balac apma takha' Balaam
Apkelyetlákxeyk axta Balaam ma'a apkelámha amonye'e, Balac axta apkeláphasso. 36 Xama axta apleg'a Balac apxegakmo m'a Balaam, apkelanyexágkek axta apma takha' m'a xama tegma apwányam nak Moab, apyetnama nak neyáwa wátsam Arnón, néxa xapop apagkok axta m'a apchókxa. 37 Aptáhak axta apcháneya s'e:
—Éltamhók axta ko'o exchep hélyentawakxések ekpekhe agko'; ¿yaqsa axta ektáha memako exegma'? ¿Apkeneykek enxeykel'a exchep malmések ekxámokma agko' ma'a aqsok séltennasa axta almések?
38 Aptáhak axta Balaam apchátegmowágkokxo s'e:
—Ekwa'ak eyke kaxwók aphakxa exchep. Mowanchek eyke axének ma'a sekmámenyého ahagko' nak axének; eyke aqsa wánxa ewanchek chá'a axének ma'a séltennasso enxoho chá'a m'a Dios.
39 Tén axta Balaam apyetlákxo Balac ma'a yókxexma Quiriat-husot, 40 apkeltamhókxa axta kólnápok weyke, tén han nepkések ma'a Balac, kélsákxéssek axta m'a Balaam, yetlo m'a apkelámha apmonye'e ektáha axta apkelyetlo.
41 Keñe axta mók ekhem, apyentegkek axta Balac ma'a Balaam, apkenátchessekmo m'a egkexe Bamot-baal, negwetayókxa axta ólmexhok ma'a neyáwa apkelpakxeneykegkaxa axta m'a israelitas.